Coaching a samodoskonalenie, czyli wcale nie o tym, co jest lepsze

W ostatnich latach coaching i samodoskonalenie stały się głównymi filarami rozwoju osobistego w biznesie i w życiu. Oba obszary wyrastają z tej samej potrzeby, czyli z pragnienia zmiany, z chęci lepszego rozumienia siebie i świadomego kształtowania swojego życia.

A jednak, często stawiamy je naprzeciwko siebie, tak jakby miały ze sobą rywalizować. Jedni mówią, że samozaparcie, książki i praktyka wystarczą. Inni, że trudne pytania coacha prowadzą szybciej do celu. Tymczasem ani coaching, ani samodoskonalenie nie są rozwiązaniami uniwersalnymi. Oba mają swoje dobre i mniej dobre strony, i oba mogą się nawzajem uzupełniać.

Blask samodoskonalenia, czyli autonomia i wewnętrzna motywacja

Ścieżka indywidualnego rozwoju niesie ze sobą ewidentne poczucie sprawczości, którego nie zastąpi żadne narzędzie coachingowe. To momenty, gdy mówisz do siebie: „To moje życie. To ja decyduję.” W samodoskonaleniu to Ty wybierasz tempo, kierunek, metody jakie stosujesz. Korzystasz z książek, podcastów, wykładów, praktyk, które współgrają z Twoją osobowością i indywidualnymi potrzebami. Nikt nie narzuca Ci terminów ani struktury. To wolność i ta wolność potrafi pociągać.

Ale ta wolność ma także swoją cenę. Bywa, że brakuje w niej lustra. Brakuje rozmowy, która odbija Twoje myśli i pozwali zobaczyć deficyt w tym działaniu. Brakuje kogoś, kto zada pytanie, od którego serce uderza mocniej. Bo samodoskonalenie, choć oparte na własnych zasobach, łatwo przemienia się w krąg powtarzanych schematów, a wtedy energia nie prowadzi do zmiany, lecz do utrwalania status quo.

Blask coachingu, czyli perspektywa i proces

Coaching nie robi roboty za człowieka i nigdy nie stawiał przed sobą takiego celu. Jego moc pochodzi z autentycznej relacji i procesu. To przestrzeń, w której ktoś pomaga Ci zobaczyć to, czego sam nie widzisz, ale bez ingerencji, bez doradzania i bez narzucania rozwiązań. Coaching to sztuka prowadzenia rozmowy tak, abyś wyszedł z niej silniejszy niż wszedłeś.

Największym światłem coachingu jest więc perspektywa. Odpowiednio zadane pytanie otwiera drzwi, o których istnieniu często nie miałeś pojęcia i pokazuje ukryte za nimi możliwości, ale są to możliwości jakie masz w sobie. Dobra sesja potrafi doprowadzić do przełomu, który samodzielnie zajmowałby miesiące. A czasem lata.

Ale i coaching ma swoje cienie. Czasem bywa wręcz przeceniany jako szybkie rozwiązanie na głębokie problemy, nie tylko zawodowe i jest mylony z psychoterapią. Ale coaching nią nie jest. Coach nie jest też mentorem, który przeprowadza klienta przez problemy, i nie jest też trenerem, wyznaczającym ścieżkę rozwoju. Coach jest obecny przy kliencie i pomaga mu znaleźć w sobie moc.

Ciemna strona obu dróg, czyli presja ciągłego rozwoju

Coraz częściej pojawiają się opinie, że współczesny świat ma obsesję na punkcie rozwoju osobistego. To świetnie widać w mediach społecznościowych. Hasła w rodzaju: „musisz pracować nad sobą”, „wykorzystuj swój potencjał”, „codziennie bądź lepszą wersją siebie” spotykamy tam każdego dnia. I choć intencje ich autorów często są dobre, efekt bywa odwrotny, i rodzi się presja.

Samodoskonalenie potrafi zmienić się w pułapkę nieskończonego poprawiania siebie, ale coaching również może wpaść w tę narrację, jeśli nie jest prowadzony z uważnością i zamiast uwalniać od presji, może ją wzmacniać. Bo w świecie, który nakazuje nam być najlepszymi, łatwo zgubić coś najważniejszego, czyli zwykłą ludzką zgodę na to, że czasem jest dobrze tak, jak jest.

Gdzie spotykają się coaching i samodoskonalenie?

Dokładnie tam, gdzie spotyka się człowiek z własnymi możliwościami. W chwilach, gdy potrzebujemy wsparcia, struktury lub dialogu, coaching działa jak katalizator. W momentach, gdy chcemy pobyć sami ze sobą, uciszyć szum i w ciszy poszukać odpowiedzi, samodoskonalenie robi najlepszą robotę.

Nie chodzi więc o pytanie co jest lepsze, ale czego ja teraz potrzebuję.

Bo rozwój nie jest liniową drogą do lepszej wersji siebie. Jest raczej horyzontem, gdzie czasem idziemy w górę, czasem w dół, a czasem zatrzymujemy się. Ważne jest, aby widzieć tę drogę, a nie próbować ułożyć jej według jednego scenariusza., i aby móc wybierać narzędzia, które są adekwatne do momentu życia, w jakim właśnie jesteśmy.

A może kluczem jest integracja?

Coaching daje strukturę, refleksję i proces. Samodoskonalenie daje wolność, intymność i wewnętrzną motywację. Razem mogą tworzyć przestrzeń, w której człowiek naprawdę może się rozwijać, mądrze, świadomie i we własnym tempie.

Nie chodzi więc o przewagę jednej drogi nad drugą. Chodzi o to, żeby nie zamykać się w żadnej z nich. Bo rozwój nie jest celem. Rozwój jest drogą do celu, a drogę najlepiej przechodzić w sposób, który jest zgodny z własną prawdą.